Medya Kütüphanesi

Medya kütüphanesi, sitenizdeki her görselin, videonun ve PDF'in yaşadığı yerdir. Yazı yazarken "bu görseli nereden eklerim" diye düşündüğünüzde, admin/media.php zaten o dosyayı bekliyor olur. Yükleme, format dönüşümü, alt metin ve temizlik hepsi buradan yönetilir.

Dosya yüklemenin yolları

En rahat yol dosyayı paneldeki herhangi bir yere sürükleyip bırakmaktır — jekcms birden fazla dosyayı da aynı anda kabul eder ve her biri için ilerleme çubuğu gösterir. Upload butonuyla dosya iletişim kutusundan seçebilir, bir ekran görüntüsü almışsanız panoda görsel varken Ctrl+V ile doğrudan yapıştırabilir veya dış bir URL'yi yapıştırarak jekcms'in o görseli indirip yerel olarak saklamasını sağlayabilirsiniz.

Görseller (JPG, PNG, GIF, WebP, AVIF, SVG), video (MP4, WebM), belgeler (PDF, DOCX, XLSX, TXT, ZIP) ve ses dosyaları (MP3, OGG, WAV) desteklenir. Varsayılan yükleme boyutu 32 MB'tır; daha büyük dosyalarla uğraşıyorsanız php.ini ve Settings → Performance altındaki Upload limit alanından değiştirin.

Otomatik AVIF / WebP üretimi

Bir JPG veya PNG yüklediğinizde jekcms arka planda iki arkadaş dosya daha üretir: AVIF (en küçük, en yeni format) ve WebP (geniş destekli, orta boyut). Sayfanızda jekcms bunları <picture> etiketiyle servis eder, ziyaretçinin tarayıcısı hangisini destekliyorsa onu çeker — sizin elle format seçmenize gerek yoktur. Orijinal dosya da eski tarayıcılar için yedek olarak kalır.

AVIF kodlaması CPU açısından pahalıdır. Paylaşımlı bir sunucudaysanız ve yükleme sırasında yavaşlık hissediyorsanız Settings → Performance altından AVIF üretimini kapatabilirsiniz; WebP tek başına da ciddi bir tasarruf sağlar.

Alt metin (ve AI yardımı)

Izgaradaki bir görsele tıkladığınızda detay paneli açılır. Alt text alanını kendiniz doldurabilirsiniz — en iyisi budur, hem SEO hem erişilebilirlik açısından. Elle yazmaya vaktiniz yoksa alanın yanındaki parıltı ikonuna tıklayarak Gemini Vision'ın 1–2 cümlelik bir açıklama üretmesini sağlayabilirsiniz (Settings → API Keys altında Gemini anahtarı yapılandırılmış olmalı). AI'nın önerisini kaydetmeden önce gözden geçirin, çünkü her zaman isabetli olmayabilir.

Güzel olan şey şu: alt metni sonradan eklediğinizde o görseli kullanan yazıları tek tek yeniden kaydetmeniz gerekmez. Render sırasında alt metin canlı olarak çekilir, otomatik devreye girer.

Dosyayı yerinde değiştirmek

Diyelim ki bir infografikte yazım hatası var ya da ekip fotoğrafı eskimiş. Görseli silip yeniden yükleyip tüm yazıları dolaşmaya gerek yok. Detay panelinde Replace'e tıklayıp yeni dosyayı yükleyin — jekcms aynı URL'yi, dosya adını ve veritabanı kimliğini korur. O görseli kullanan her yazı, hiçbir düzenleme yapmadan yeniyi göstermeye başlar. Eski dosya 7 gün /storage/replaced/ altında kalır, fikrinizi değiştirirseniz oradadır.

Düzen ve filtreleme

Sol yan çubuktaki klasör ağacı tamamen düzenleme amaçlıdır — klasör yapısı URL'yi etkilemez. Türüne (Görsel, Video, Doküman, Ses), tarihe veya "Kullanılmayan" filtresine göre listeyi daraltabilirsiniz.

Yer tasarrufu: yetim tarama

Zaman geçtikçe medya kütüphanesinde kimsenin kullanmadığı dosyalar birikir. Taslak yazılar için yüklenip sonra vazgeçilenler, sert silinmiş yazılardan kalanlar, yeniden tasarımda değiştirilmiş eski bannerlar...

Media → Tools → Orphan scan tam da bunu çözer: tüm yazıları, sayfaları ve ayarları tarar ve hiçbir yerden referans verilmeyen dosyaları işaretler. 10 binden fazla dosya varsa bu tarama bir dakikayı bulabilir. Listeyi gözden geçirin, gerçekten kullanılmayanları toplu silin, çöpe düşerler — gerçek silme 7 gün sonra olur.

CDN'e geçiş

Diskte yer sıkıntısı yaşıyorsanız veya görselleri daha hızlı servis etmek istiyorsanız Settings → Performance → CDN altından medya kütüphanesini S3 uyumlu bir servise (AWS S3, Cloudflare R2, Backblaze B2) yönlendirebilirsiniz. Yapılandırmayı yaptıktan sonra yeni yüklemeler doğrudan bucket'a gider, mevcut dosyalar arka planda geçer ve URL'ler otomatik olarak CDN alan adına yeniden yazılır. Geçiş tamamlandığında yerel kopyalar silinebilir — Delete local after upload anahtarını açmanız yeterli.